Stanbol-Gum
Jak dobrać uszczelkę gumową — przewodnik krok po kroku

Dobra uszczelka gumowa nie jest wybierana wyłącznie po wymiarze. O jej trwałości decydują medium, temperatura, ciśnienie, rodzaj ruchu, twardość mieszanki i sposób montażu. Ten poradnik prowadzi przez dobór tak, jak robimy to przy zapytaniach technicznych w Stanbol-Gum.
Zacznij od warunków pracy, nie od katalogu
Najczęstszy błąd przy zamawianiu uszczelek polega na szukaniu identycznego kształtu bez sprawdzenia, dlaczego poprzedni element uległ awarii. Jeżeli uszczelka spęczniała, sparciała, stwardniała albo została wypchnięta z gniazda, sam wymiar nie rozwiąże problemu.
Przed wyborem materiału zapisz cztery informacje: z czym uszczelka ma kontakt, w jakiej temperaturze pracuje, jakie występuje ciśnienie oraz czy element jest statyczny czy dynamiczny. Dopiero wtedy warto przejść do NBR, EPDM, FKM/Viton, silikonu albo PTFE.
- medium robocze i środki myjące
- temperatura ciągła oraz chwilowe piki
- ciśnienie, podciśnienie i pulsacje
- ruch: statyczny, osiowy, obrotowy lub wibracje
Tabela szybkiego wyboru materiału
Poniższe zestawienie jest punktem startowym. Przy mieszaninach chemicznych, wysokim ciśnieniu albo kontakcie z żywnością dobór trzeba potwierdzić kartą materiałową.
| Warunki pracy | Najczęstszy wybór | Czego unikać |
|---|---|---|
| oleje mineralne, smary, paliwa | NBR lub FKM/Viton | EPDM przy oleju mineralnym |
| woda, para, ozon, warunki zewnętrzne | EPDM | NBR wystawionego na UV i ozon |
| wysoka temperatura i chemia | FKM/Viton albo PTFE | standardowego NBR |
| kontakt z żywnością | silikon, EPDM lub PTFE z dokumentacją | mieszanek bez deklaracji |
Procedura doboru w sześciu krokach
- Określ medium: olej, woda, para, paliwo, kwas, zasada, rozpuszczalnik albo mieszanka.
- Podaj temperaturę minimalną, maksymalną i temperaturę ciągłą.
- Sprawdź ciśnienie robocze oraz czy pojawiają się uderzenia ciśnienia.
- Ustal typ ruchu i częstotliwość pracy elementu.
- Dobierz twardość oraz kształt przekroju do gniazda.
- Potwierdź materiał testem lub konsultacją, jeśli aplikacja jest krytyczna.
Kiedy zamawiać uszczelkę na wymiar
Uszczelka na wymiar ma sens, gdy element nie występuje w standardzie, urządzenie jest starsze, a producent maszyny nie dostarcza już części lub potrzebna jest zmiana materiału bez zmiany konstrukcji gniazda.
Do wyceny wystarczy rysunek techniczny, plik DXF, zdjęcie z miarką albo próbka fizyczna. Przy prostych uszczelkach płaskich często da się przygotować ofertę tego samego dnia, a przy elementach nietypowych zaczynamy od identyfikacji materiału i tolerancji.
Jeżeli uszczelka pracuje w instalacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo lub higienę produkcji, nie dobieraj materiału wyłącznie po kolorze starej gumy.
Zobacz też
- Uszczelnienia techniczne — Dobór materiałów i typów uszczelnień
- Uszczelki na wymiar — Produkcja według rysunku, próbki lub DXF
- O-ringi — Pierścienie NBR, EPDM, FKM/Viton i silikon
Nie masz pewności, który materiał wybrać?
Prześlij zdjęcie, rysunek lub wymiary uszczelki. Inżynier Stanbol-Gum sprawdzi medium, temperaturę, ciśnienie i zaproponuje materiał oraz sposób wykonania.
Telefon: 22 753 71 40. Adres: Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Najczęstsze pytania
Jaki materiał uszczelki jest najbardziej uniwersalny?
Nie ma jednego uniwersalnego materiału. NBR jest dobry do olejów, EPDM do wody i warunków atmosferycznych, FKM/Viton do wysokiej temperatury i chemii, silikon do szerokiego zakresu temperatur i zastosowań spożywczych, a PTFE do bardzo agresywnych mediów.
Czy kolor gumy mówi coś o materiale?
Czasem pomaga, ale nie jest wiarygodnym kryterium. Ten sam materiał może występować w różnych kolorach, a podobne kolory mają różne mieszanki.
Czy można dobrać uszczelkę ze zdjęcia?
Tak, jeśli zdjęcie pokazuje kształt i jest wykonane z miarką. Do produkcji wymiarowej najlepszy jest jednak rysunek, DXF albo próbka.