Stanbol-Gum
Tabela odporności chemicznej gumy i uszczelek — NBR, EPDM, FKM, silikon, PTFE
Odporność chemiczna uszczelki zależy od materiału, stężenia medium, temperatury i czasu kontaktu. Poniżej zebraliśmy orientacyjną tabelę dla 30 najczęstszych mediów i sześciu materiałów uszczelnień: NBR, EPDM, FKM (Viton), silikonu (VMQ), neoprenu (CR) i PTFE. Wpisz nazwę medium w wyszukiwarkę nad tabelą, a zobaczysz tylko pasujące wiersze. Przy chemii technicznej, mieszaninach i podwyższonej temperaturze dobór potwierdzamy indywidualnie — najlepiej na podstawie karty charakterystyki (SDS).
Jak czytać tabelę odporności chemicznej
Oceny dotyczą kontaktu z medium w temperaturze pokojowej, chyba że w nazwie medium podano inaczej. „Bardzo dobra” oznacza brak istotnych zmian materiału, „dobra” — niewielkie pęcznienie lub zmianę twardości dopuszczalną w większości zastosowań, „ograniczona” — materiał nadaje się tylko do krótkiego kontaktu lub po sprawdzeniu, „nie stosować” — szybka degradacja, pęcznienie albo kruszenie.
- bardzo dobra — materiał pierwszego wyboru
- dobra — zwykle bezpieczny, sprawdź przy wyższej temperaturze
- ograniczona — tylko krótki kontakt lub po teście
- nie stosować — wybierz inny materiał
Tabela odporności chemicznej uszczelek
Zestawienie orientacyjne, zebrane z ogólnodostępnych tabel producentów elastomerów. Konkretna mieszanka (np. NBR o podwyższonej zawartości akrylonitrylu albo FKM odporny na metanol) może zachowywać się lepiej niż typowy materiał z tabeli.
| Medium | NBR | EPDM | FKM (Viton) | Silikon (VMQ) | Neopren (CR) | PTFE |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Woda do +80 °C | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | dobra | dobra | bardzo dobra |
| Gorąca woda i para do +150 °C | nie stosować | bardzo dobra | ograniczona | ograniczona | nie stosować | bardzo dobra |
| Woda morska | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | dobra | bardzo dobra |
| Podchloryn sodu (wybielacz) | ograniczona | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | ograniczona | bardzo dobra |
| Powietrze do +100 °C | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Ozon, UV, warunki atmosferyczne | nie stosować | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | bardzo dobra |
| Gaz ziemny, propan-butan (LPG) | bardzo dobra | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | dobra | bardzo dobra |
| Olej mineralny i hydrauliczny (HL, HLP) | bardzo dobra | nie stosować | bardzo dobra | ograniczona | dobra | bardzo dobra |
| Olej silnikowy | bardzo dobra | nie stosować | bardzo dobra | ograniczona | dobra | bardzo dobra |
| Oleje roślinne i tłuszcze spożywcze | bardzo dobra | ograniczona | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | bardzo dobra |
| Smar silikonowy | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | ograniczona | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Płyny hydrauliczne fosforanowe (HFD, Skydrol) | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra |
| Olej napędowy | bardzo dobra | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | ograniczona | bardzo dobra |
| Benzyna | dobra | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | ograniczona | bardzo dobra |
| Biodiesel (FAME) | ograniczona | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra |
| Płyn hamulcowy DOT 3 / DOT 4 (glikolowy) | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | ograniczona | ograniczona | bardzo dobra |
| Glikol etylenowy (płyn chłodniczy) | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Kwas solny do 10% | ograniczona | bardzo dobra | bardzo dobra | ograniczona | dobra | bardzo dobra |
| Kwas siarkowy do 50% | nie stosować | dobra | bardzo dobra | nie stosować | ograniczona | bardzo dobra |
| Kwas azotowy do 10% | nie stosować | dobra | bardzo dobra | ograniczona | ograniczona | bardzo dobra |
| Kwas octowy do 10% | ograniczona | bardzo dobra | ograniczona | bardzo dobra | dobra | bardzo dobra |
| Ług sodowy (NaOH) do 10% | dobra | bardzo dobra | ograniczona | dobra | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Aceton | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | ograniczona | nie stosować | bardzo dobra |
| Metyloetyloketon (MEK) | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra |
| Octan etylu | nie stosować | dobra | nie stosować | ograniczona | nie stosować | bardzo dobra |
| Etanol, izopropanol | dobra | bardzo dobra | dobra | dobra | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Metanol | bardzo dobra | bardzo dobra | nie stosować | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra |
| Toluen, ksylen (aromaty) | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra |
| Trichloroetylen (chlorowane) | nie stosować | nie stosować | dobra | nie stosować | nie stosować | bardzo dobra |
| Mleko i produkty mleczne | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | dobra | bardzo dobra |
Tabela jest punktem wyjścia, nie gwarancją. Temperatura, stężenie, mieszaniny i środki myjące (CIP) potrafią zmienić ocenę o klasę. Przy wątpliwościach zadzwoń: 22 753 71 40 — dobierzemy materiał do Twojego medium.
Zakres temperatur pracy materiałów
Odporność chemiczna i temperatura działają razem: medium, które w 20 °C jest bezpieczne, w 90 °C może już niszczyć gumę. Poniżej typowe zakresy temperatur pracy ciągłej.
| Materiał | Temperatura pracy |
|---|---|
| NBR | −30 ÷ +110 °C |
| EPDM | −45 ÷ +130 °C (para do ok. +150 °C) |
| FKM (Viton) | −20 ÷ +220 °C |
| Silikon (VMQ) | −60 ÷ +230 °C |
| Neopren (CR) | −40 ÷ +100 °C |
| PTFE | −200 ÷ +260 °C |
Najczęstsze pułapki przy doborze materiału
- EPDM do wody i pary, ale nigdy do olejów mineralnych i paliw — pęcznieje
- NBR do olejów i paliw, ale słabo znosi ozon, UV i gorącą parę
- FKM (Viton) jest odporny na paliwa i kwasy, ale nie na aceton, MEK, płyny hamulcowe glikolowe i gorącą parę
- silikon dobrze znosi temperaturę i żywność, ale nie paliwa, oleje mineralne i parę pod ciśnieniem
- PTFE jest odporny prawie na wszystko, ale nie jest elastyczny — wymaga właściwego gniazda lub sprężyny
Cztery pytania przed wyborem
- Jak dokładnie nazywa się medium i jakie ma stężenie?
- Czy medium jest podgrzewane albo okresowo chłodzone?
- Czy występuje czyszczenie CIP, dezynfekcja lub płukanie chemią?
- Czy uszczelka pracuje statycznie, czy jest narażona na tarcie?
Objawy złej odporności chemicznej
- pęcznienie i zwiększenie wymiaru
- twardnienie lub kruszenie
- lepka powierzchnia
- pęknięcia po krótkim czasie pracy
- utrata docisku i przeciek
Zobacz też
Nie masz pewności, który materiał wybrać?
Prześlij zdjęcie, rysunek lub wymiary uszczelki. Inżynier Stanbol-Gum sprawdzi medium, temperaturę, ciśnienie i zaproponuje materiał oraz sposób wykonania.
Telefon: 22 753 71 40. Adres: Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Najczęstsze pytania
Która guma jest odporna na olej?
Do olejów mineralnych, hydraulicznych i silnikowych standardem jest NBR, a w wyższej temperaturze FKM (Viton). EPDM i silikon w kontakcie z olejem mineralnym pęcznieją.
Jaki materiał uszczelki do gorącej wody i pary?
EPDM — w wykonaniu do pary pracuje do ok. +150 °C. NBR i neopren w gorącej parze szybko twardnieją i pękają.
Czy Viton jest odporny na aceton?
Nie. FKM (Viton) jest odporny na paliwa, oleje i wiele kwasów, ale ketony (aceton, MEK) i estry go niszczą. Do acetonu lepiej sprawdzają się EPDM i PTFE.
Czy PTFE jest odporny na wszystko?
PTFE ma bardzo szeroką odporność chemiczną, ale wymaga właściwego projektu gniazda i nie jest elastyczny jak guma.
Czy temperatura wpływa na odporność chemiczną?
Tak, wzrost temperatury często pogarsza odporność materiału na medium — dlatego tabela dotyczy temperatury pokojowej.
Czy można dobrać materiał bez nazwy medium?
Można zaproponować wariant wstępny, ale przy chemii najlepiej podać kartę SDS lub dokładną nazwę substancji.