Stanbol-Gum

Jak zmierzyć o-ring — ID, OD i grubość pierścienia

Jak zmierzyć o-ring — ID, OD i grubość pierścienia

O-ring opisuje się najczęściej przez średnicę wewnętrzną ID i grubość przekroju CS. Wiele osób pyta, jak się mierzy o-ringi i jak wymiarować o-ring do zamówienia — zasada jest prosta: liczą się ID i CS, a pomiar zużytego pierścienia wymaga ostrożności, bo rozciągnięta albo spłaszczona guma może dać błędny wymiar.

Trzy wymiary, które trzeba znać

ID to średnica wewnętrzna, OD to średnica zewnętrzna, a CS to grubość przekroju. W praktyce do zamówienia wystarczy ID oraz CS, bo średnica zewnętrzna wynika z działania: OD = ID + 2 × CS.

SkrótZnaczenieJak mierzyć
IDśrednica wewnętrznawewnątrz pierścienia, bez rozciągania
ODśrednica zewnętrznapo zewnętrznej krawędzi
CSgrubość przekrojusuwmiarką na okrągłym przekroju

Pomiar suwmiarką krok po kroku

  1. Oczyść o-ring z oleju i zabrudzeń, ale nie rozciągaj go podczas czyszczenia.
  2. Połóż pierścień płasko na stole i sprawdź, czy nie jest skręcony.
  3. Zmierz grubość przekroju w kilku miejscach i zapisz najmniej zużyty wynik.
  4. Zmierz średnicę wewnętrzną bez dociskania szczęk suwmiarki do gumy.
  5. Porównaj wynik z normą ISO 3601 albo AS568, jeżeli element wygląda standardowo.

Co zrobić, gdy o-ring jest zdeformowany

Zużyty o-ring często jest spłaszczony od docisku albo powiększony przez pęcznienie w medium. Wtedy sam pomiar elementu może prowadzić do zamówienia zbyt dużego pierścienia.

Najlepiej zmierzyć również gniazdo: średnicę rowka, jego szerokość i głębokość. Jeśli nie ma dostępu do gniazda, wyślij zdjęcie o-ringa obok miarki i opisz aplikację. Często da się wskazać najbliższy wymiar katalogowy.

Wymiary rowków pod o-ring

Przy projektowaniu gniazda liczy się nie tylko wymiar pierścienia, ale też geometria rowka. Dla uszczelnień statycznych o-ring powinien być ściśnięty na przekroju orientacyjnie o 15–30% — czyli głębokość rowka musi być mniejsza od grubości przekroju CS. Rowek wykonuje się też szerszy od przekroju o około 20–25%, żeby guma miała miejsce na odkształcenie i pęcznienie w medium.

Poniższa tabela podaje orientacyjne wartości dla popularnych przekrojów. Dokładne wymiary rowków zależą od typu uszczelnienia (promieniowe, czołowe), ciśnienia i materiału — przed wykonaniem gniazda potwierdź je według normy (np. ISO 3601-2) albo karty katalogowej producenta.

Orientacyjne wymiary rowka dla uszczelnień statycznych
Przekrój CS [mm]Głębokość rowka [mm] (orientacyjnie)Szerokość rowka [mm] (orientacyjnie)
1,5ok. 1,15–1,25ok. 1,8–1,9
2,0ok. 1,55–1,70ok. 2,4–2,5
2,5ok. 1,90–2,10ok. 3,0–3,15
3,0ok. 2,30–2,55ok. 3,6–3,75
3,53ok. 2,70–3,00ok. 4,25–4,4
5,33ok. 4,05–4,50ok. 6,4–6,65

Wartości traktuj jako punkt startowy do uszczelnień statycznych. Przy uszczelnieniach dynamicznych ściśnięcie jest mniejsze, a wymiary rowka trzeba dobrać według normy lub karty katalogowej.

Popularne wymiary o-ringów NBR z naszego katalogu

Po zmierzeniu ID i CS porównaj wynik z listą poniżej — to najczęściej zamawiane rozmiary o-ringów NBR 70 Sh, dostępne od ręki w Piastowie k. Warszawy. Zapis „25x3” oznacza średnicę wewnętrzną 25 mm i przekrój 3 mm. Cały katalog liczy ponad 1200 o-ringów NBR, EPDM, FKM (Viton) i silikonowych — w tym serie calowe AS568 z przekrojami 1,78, 2,62, 3,53 i 5,33 mm.

Wymiary metryczne i calowe (AS568) dostępne w katalogu Stanbol-Gum
Przekrój CSŚrednice wewnętrzne ID [mm]
1,78 mm (AS568)6,07 · 9,25 · 10,82 · 12,42 · 15,6
2 mm10 · 12 · 15 · 18 · 20 · 25 · 30 · 35 · 40
2,62 mm (AS568)20,29
3 mm20 · 25 · 30 · 35 · 40 · 45 · 50 · 55 · 60 · 70 · 80 · 90 · 100
3,53 mm (AS568)7,52 · 24,99 · 31,34 · 37,69 · 50,39 · 63,09 · 75,79
4 mm30 · 40 · 50 · 60 · 70 · 80 · 100 · 120
5 mm50 · 60 · 80 · 100 · 120 · 150 · 200
5,33 mm (AS568)100,97

Nie ma Twojego wymiaru na liście? Wpisz go w wyszukiwarkę katalogu (np. „47x3”) albo zadzwoń: 22 753 71 40 — nietypowe o-ringi dobieramy z norm ISO 3601/AS568 lub wykonujemy na wymiar.

Typowe błędy przy zamawianiu

  • podanie OD zamiast ID
  • pomiar rozciągniętego pierścienia
  • nieuwzględnienie spłaszczenia przekroju
  • brak informacji o materiale i medium
  • zamawianie po kolorze zamiast po warunkach pracy

Jeżeli o-ring pracuje dynamicznie, sam wymiar nie wystarczy. Trzeba sprawdzić również luz montażowy, smarowanie i twardość.

Zobacz też

Nie masz pewności, który materiał wybrać?

Prześlij zdjęcie, rysunek lub wymiary uszczelki. Inżynier Stanbol-Gum sprawdzi medium, temperaturę, ciśnienie i zaproponuje materiał oraz sposób wykonania.

Telefon: 22 753 71 40. Adres: Warszawska 8, 05-820 Piastów.

Najczęstsze pytania

Czy o-ring mierzy się po środku czy po zewnętrznej?

Najczęściej zamawia się go po średnicy wewnętrznej ID i grubości przekroju CS. Średnica zewnętrzna OD jest pomocnicza.

Czy można dorobić o-ring nietypowy?

Tak, o-ringi nietypowe można wykonać na wymiar lub dobrać najbliższy standard, zależnie od gniazda i warunków pracy.

Jaka jest tolerancja pomiaru?

Dla małych o-ringów różnica 0,1 mm potrafi mieć znaczenie. Dlatego warto mierzyć kilka razy i podać także zastosowanie.

Jak się mierzy o-ringi bez suwmiarki?

Awaryjnie można położyć pierścień na kartce z miarką i zmierzyć ID oraz CS z dokładnością do ok. 0,5 mm, a następnie dopasować wynik do najbliższego wymiaru z norm ISO 3601 lub AS568. Do zamówienia lepiej jednak potwierdzić wymiary o-ringów suwmiarką albo wysłać zdjęcie z miarką.

Skąd wziąć wymiary o-ringów, jeśli nie mam starego pierścienia?

Zmierz gniazdo: średnicę i głębokość rowka oraz jego szerokość. Z tych danych da się wyliczyć oring i jego wymiary — ID dobiera się do dna rowka, a przekrój CS tak, aby ściśnięcie statyczne wyniosło orientacyjnie 15–30%.