Stanbol-Gum
Poliuretan czy NBR — jakie uszczelnienia do siłownika hydraulicznego
Przy regeneracji siłownika pada zwykle jedno pytanie: zakładać uszczelnienia poliuretanowe czy gumowe. Oba materiały pracują w tych samych rowkach, ale inaczej znoszą ciśnienie, temperaturę i zanieczyszczony olej. Wybór decyduje o tym, czy siłownik wróci do warsztatu po sezonie, czy po kilku latach.
Porównanie materiałów uszczelnień
Zakresy mają charakter orientacyjny i zależą od profilu uszczelnienia, luzu w siłowniku oraz zastosowania pierścieni oporowych.
| Materiał | Ciśnienie | Zakres temperatur | Mocne strony | Ograniczenia |
|---|---|---|---|---|
| Poliuretan (PU) 90–95 ShA | do ok. 400 bar | od -30°C do +100°C | odporność na ścieranie i wyciskanie w szczelinę | wrażliwy na gorącą wodę i emulsje wodne |
| NBR 70–90 ShA | do ok. 160 bar, wyżej z pierścieniem oporowym | od -30°C do +100°C | szczelność przy niskim ciśnieniu, niska cena | szybciej się ściera i wyciska przy dużych luzach |
| NBR z tkaniną | do ok. 400 bar | od -30°C do +100°C | odporność na uderzenia ciśnienia i zużyte powierzchnie | większe tarcie, większe rowki |
| PTFE z brązem + o-ring | do ok. 400 bar i więcej | zależnie od o-ringa | niskie tarcie, brak efektu drgań przy wolnym ruchu | minimalny przeciek filmu olejowego, wyższa cena |
| FKM (Viton) | jak NBR | od -20°C do +200°C | gorący olej, oleje syntetyczne | wysoka cena, słabsza praca na mrozie |
Kiedy poliuretan, a kiedy guma
Poliuretan jest dziś standardem w siłownikach maszyn budowlanych i rolniczych. Jest twardy i odporny na przecięcie, dzięki czemu nie daje się wcisnąć w szczelinę między tłoczyskiem a dławnicą nawet przy wysokim ciśnieniu i skokach obciążenia.
NBR wygrywa tam, gdzie ciśnienie jest niskie, a powierzchnie nie są idealne. Miękka guma dopasowuje się do drobnych rys na tłoczysku i uszczelnia już przy kilku barach, podczas gdy twardy poliuretan może w takich warunkach przepuszczać.
- siłowniki koparek, ładowaczy, pras, wysokie ciśnienie — poliuretan
- siłowniki niskociśnieniowe, starsze maszyny, podnośniki — NBR
- zużyte, porysowane tłoczyska i cylindry — NBR z tkaniną
- serwomechanizmy i precyzyjne pozycjonowanie — PTFE z brązem
- ciecze trudnopalne na bazie wody — NBR lub poliuretan odporny na hydrolizę
Standardowy poliuretan źle znosi gorącą wodę i emulsje wodno-olejowe — ulega hydrolizie i kruszy się. Przy takich cieczach trzeba podać rodzaj medium przy zamówieniu.
Komplet uszczelnień — nie tylko pierścień tłoczyska
W siłowniku pracuje kilka elementów i każdy ma inne zadanie. Przy regeneracji wymienia się wszystkie jednocześnie.
Najczęściej pomijanym elementem jest zgarniacz. Zużyty zgarniacz wpuszcza pył do dławnicy, a zanieczyszczony olej w kilka tygodni niszczy nowe uszczelnienie tłoczyska — niezależnie od tego, z jakiego materiału zostało wykonane.
| Element | Zadanie | Typowy materiał |
|---|---|---|
| Zgarniacz | nie wpuszcza brudu z tłoczyska do siłownika | poliuretan lub NBR |
| Uszczelnienie tłoczyska | zatrzymuje olej w dławnicy | poliuretan, NBR z tkaniną |
| Uszczelnienie tłoka | oddziela komory siłownika | poliuretan, PTFE z brązem na o-ringu |
| Pierścienie prowadzące | przenoszą siły boczne, zapobiegają kontaktowi metalu z metalem | tkanina z żywicą, PTFE z brązem |
| O-ringi i pierścienie oporowe | uszczelnienia spoczynkowe dławnicy i tłoka | NBR, pierścienie oporowe z PTFE |
- Uszczelnienia hydrauliczne — Uszczelnienia tłoków i tłoczysk, zgarniacze, zestawy
Co podać, żeby dobrać uszczelnienie
- Średnicę tłoczyska i średnicę cylindra.
- Wymiary rowków: średnicę dna i szerokość — rowek jest pewniejszy niż zdeformowane uszczelnienie.
- Ciśnienie robocze i temperaturę oleju.
- Rodzaj cieczy: olej mineralny, biodegradowalny, emulsja.
- Stan powierzchni tłoczyska: rysy, wżery, ubytki chromu.
Uszczelnienie zdjęte z siłownika jest spęczniałe lub starte i jego pomiar bywa mylący. Wymiary rowka i tłoczyska pozwalają dobrać zamiennik bez zgadywania.
Zobacz też
- Uszczelnienia hydrauliczne — Uszczelnienia tłoków, tłoczysk i zgarniacze
- Jak dobrać uszczelnienie do hydrauliki — Ciśnienie, medium i rodzaj ruchu
- Uszczelki do hydrauliki — Uszczelnienia do układów hydraulicznych
- Simmering — oznaczenia i typy — Uszczelniacze wałów obrotowych
Nie masz pewności, co dobrać?
Prześlij zdjęcie z miarką, rysunek, plik DXF albo próbkę. Inżynier Stanbol-Gum potwierdzi materiał, wymiar i wykonanie. Tel. 22 753 71 40, ul. Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Telefon: 22 753 71 40. Adres: Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Najczęstsze pytania
Co jest lepsze do siłownika: poliuretan czy NBR?
Przy wysokim ciśnieniu i ciężkiej pracy poliuretan — jest odporniejszy na ścieranie i wyciskanie w szczelinę. Przy niskim ciśnieniu i porysowanych powierzchniach lepiej uszczelnia miększy NBR.
Do jakiej temperatury pracują uszczelnienia poliuretanowe?
Standardowy poliuretan pracuje od około -30°C do +100°C. Przy wyższej temperaturze oleju stosuje się FKM, a przy cieczach na bazie wody — poliuretan odporny na hydrolizę lub NBR.
Dlaczego siłownik cieknie po wymianie uszczelnień?
Najczęstsze przyczyny to porysowane tłoczysko, uszkodzenie wargi przy montażu, pominięcie wymiany zgarniacza albo zbyt duży luz prowadzenia, przez który uszczelnienie jest wyciskane w szczelinę.
Czy zgarniacz trzeba wymieniać razem z uszczelnieniami?
Tak. Zgarniacz chroni wnętrze siłownika przed zanieczyszczeniami. Zużyty wpuszcza pył, który niszczy nowe uszczelnienie tłoczyska i powierzchnię tłoczyska.