Stanbol-Gum
Jak dobrać płytę gumową — materiał, grubość i twardość
Płyta gumowa bywa kupowana wyłącznie po grubości i kolorze, a to najkrótsza droga do reklamacji. Ten sam wymiar w SBR, EPDM i NBR zachowa się zupełnie inaczej w kontakcie z olejem, wodą albo słońcem. Poniżej kolejność pytań, którą stosujemy przy zapytaniach o gumę techniczną.
Najpierw funkcja, potem materiał
Płyta gumowa pełni w praktyce jedną z czterech ról: uszczelnia połączenie, chroni powierzchnię przed uderzeniem i ścieraniem, tłumi drgania i hałas albo zwiększa tarcie. Każda z tych funkcji prowadzi do innego materiału i innej twardości.
Jeżeli płyta ma uszczelniać, liczy się przede wszystkim odporność chemiczna i zdolność do odkształcenia pod dociskiem. Jeżeli ma chronić podłoże, ważniejsza jest odporność na ścieranie i grubość. Przy tłumieniu drgań decyduje twardość i ugięcie pod obciążeniem.
- uszczelnianie — odporność chemiczna, twardość 50–70 ShA
- ochrona podłoża i ścieranie — grubość, wytrzymałość na rozdzieranie
- tłumienie drgań i hałasu — niższa twardość, guma porowata
- antypoślizg — faktura powierzchni (ryflowana, metro, młotkowana)
Materiał — tabela szybkiego wyboru
Zestawienie jest punktem startowym. Przy mieszaninach chemicznych, kontakcie z żywnością i wysokim ciśnieniu materiał trzeba potwierdzić kartą techniczną.
| Materiał | Sprawdza się przy | Czego unikać | Zakres temperatur |
|---|---|---|---|
| SBR / guma zwykła | ochrona podłoża, podkładki, warsztat, prace ogólne | olejów, paliw, długiej ekspozycji na słońce | od -30°C do +70°C |
| EPDM | woda, para, ozon, UV, montaż na zewnątrz | olejów mineralnych i paliw | od -45°C do +130°C |
| NBR (olejoodporna) | oleje, smary, paliwa, warsztat i hydraulika | ozonu, UV, długiego postoju na słońcu | od -30°C do +100°C |
| Silikon | wysoka i niska temperatura, kontakt z żywnością | obciążeń mechanicznych i ścierania | od -60°C do +200°C |
| FKM / Viton | agresywna chemia i wysoka temperatura | pary wodnej i płynów hamulcowych | od -20°C do +200°C |
Najczęstszy błąd zakupowy to czarna płyta SBR zamontowana tam, gdzie kapie olej. Guma spęcznieje i straci wymiar w kilka tygodni.
Grubość — co realnie wynika z wyboru
Grubość dobiera się do nierówności powierzchni i do siły docisku, a nie „na zapas”. Zbyt gruba płyta w połączeniu kołnierzowym pracuje jak sprężyna, wypływa spod docisku i rozszczelnia się przy pierwszych cyklach temperaturowych.
Przy uszczelnianiu przyjmuje się, że płyta powinna dać się ścisnąć o kilkanaście procent grubości bez wypływania poza gniazdo. Przy ochronie podłoża grubość wynika z energii uderzenia i masy przedmiotów.
| Grubość | Typowe zastosowanie |
|---|---|
| 2–3 mm | uszczelki kołnierzowe, podkładki, wykroje na wymiar |
| 4–6 mm | uszczelnienia pokryw, wyściółki, ochrona krawędzi |
| 8–12 mm | maty warsztatowe, ochrona podłoża, tłumienie |
| 15–50 mm | odboje, wykładziny zsypów, ochrona przed uderzeniem |
Twardość i sposób zamówienia
Standardem magazynowym jest guma 60–70 ShA. Miększe mieszanki (40–50 ShA) lepiej układają się na nierównej powierzchni, ale szybciej się ścierają i łatwiej je wycisnąć z gniazda. Twardsze (80–90 ShA) trzymają wymiar pod ciśnieniem, lecz wymagają większej siły docisku.
Płyty tniemy na wymiar — z arkusza, z rysunku technicznego, z pliku DXF albo z próbki. Przy powtarzalnych wykrojach warto od razu ustalić tolerancję, bo guma nie zachowuje się jak blacha i wymiar zależy od sposobu cięcia.
- Ustal funkcję płyty i medium, z którym ma kontakt.
- Dobierz materiał według tabeli powyżej.
- Wybierz grubość do nierówności powierzchni i siły docisku.
- Dobierz twardość — domyślnie 60–70 ShA.
- Zdecyduj o formacie: arkusz, rolka czy wykrój na wymiar.
Zobacz też
- Guma techniczna — Płyty EPDM, NBR, mikroporowate i SBR
- Płyta zwykła — Arkusze i maty w typowych grubościach
- Twardość gumy Shore A — Co oznacza 40, 70 i 90 ShA
- Uszczelki na wymiar — Wykroje z rysunku, DXF lub próbki
Nie masz pewności, co dobrać?
Prześlij zdjęcie z miarką, rysunek, plik DXF albo próbkę. Inżynier Stanbol-Gum potwierdzi materiał, wymiar i wykonanie. Tel. 22 753 71 40, ul. Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Telefon: 22 753 71 40. Adres: Warszawska 8, 05-820 Piastów.
Najczęstsze pytania
Czym różni się płyta zwykła od olejoodpornej?
Płyta zwykła to najczęściej mieszanka SBR — tania i odporna na ścieranie, ale pęczniejąca w kontakcie z olejem. Płyta olejoodporna to NBR, który zachowuje wymiar i twardość przy olejach mineralnych, smarach i paliwach.
Jaka grubość płyty na uszczelkę kołnierzową?
Najczęściej 2–3 mm. Grubsza guma pod dociskiem wypływa poza gniazdo i połączenie traci szczelność przy zmianach temperatury.
Czy płytę gumową można ciąć samodzielnie?
Cienkie płyty do 3 mm da się wyciąć nożem lub wykrojnikiem. Przy grubszych i przy powtarzalnych kształtach dokładniej wychodzi cięcie z rysunku lub pliku DXF po naszej stronie.
Która guma nadaje się na zewnątrz?
EPDM. Jest odporny na ozon, promieniowanie UV i wodę, więc nie pęka po sezonie na słońcu — w odróżnieniu od NBR i SBR.